سلطان محمد مطربي سمرقندي
170
تذكرة الشعراء ( فارسي )
كسى نامهء سلطانى ، در دست دارد ، هيچكس در دنيا متعرّض او نمىتواند شد و از بلاها ايمن است ؛ اين نامهء تو است كه به ما دادهاى ، از كرم خود ، روا مدار كه بندگان خود را با نامهء خود غرق كنى ! ؟ چون اين سخن بگفت ، فى الحال باد ، بايستاد و موج فرونشست و هاتفى آواز داد كه : « كلامنا فى الدنيا سعدك من الغرق و فى الآخرة وقاك من الحرق » هر كه پناه به كلام خدا مىآورد ، در دنيا و عقبا ، نجات يابد . [ « 13 » ] [ محمد حكيم ميرزاى كابلى ] [ متوفى 993 ق / 1585 م ] وصف جليل و ذكر جميل شاهزادهء صاحب فضل جلى ، محمد حكيم ميرزاى كابلى . حضرت سلطنت شعارى ، به غايت خوشطبع بوده و طريق عدل را نيكو مىپيموده ، كسب فضايل در صحبت علامة العلما ، المقبول عند الخالق و الخلايق ، قاضى محمد صادق الآخوند ، نموده ، نادرهء زمان و شهرهء جهان گشته . پيوسته جليس مجلس شريفش ، علما و فضلا و شعرا بودهاند ، همّت بلند و نهمت ارجمند ، داشته و دقيقهاى از دقايق ، بذل و احسان را فرونمىگذاشته . جناب جمال الدّين حافظ عبد الرّحيم مذهّب ، بسيار رسا تعريف مىنمود و مىفرمود كه : جناب سلطنتپناهى ، در علم موسيقى نيز ، دستى غريب داشت ؛ ضرب و نطقش
--> ( 13 ) . محمد حكيم ميرزا بن محمد همايون پادشاه گوركانى هند كه از سال 962 تا 993 ق بر كابل حكومت و پادشاهى مىكرد : تاريخ افغانستان در عصر گوركانى هند ، حبيبى ، ص 57 ، 58 ، 61 - 67 ، 78 ، 143 ، 144 ، 185 ، 190 ، 275 ، 281 ، 294 ، 311 ، 334 ؛ تاريخ هند ، پادشاهنامه ، فرشته ، ص 256 ؛ اكبرنامه ، 2 / 198 - 206 ؛ منتخب اللباب ، 2 / 273 - 278 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 8 به بعد ؛ دبستان مذاهب ، ص 251 ؛ تكلمة الاخبار ، ص 150 ؛ تاريخ منتظم ناصرى ، 2 / 874 كه تاريخ وفات وى را ، 994 ق / 1585 م نوشته است ؛ كاروان هند ، 1 / 761 و 2 / 1562 - 1563 ؛ بالاحصار كابل و پيشآمدهاى تاريخى ، 1 / 157 - 225 ؛ طبقات اكبرى ، 2 / 162 - 164 ؛ ثمرات القدس من شجرات الانس ، ص 340 .